Prawo Spadkowe

Termin na załatwienie spraw spadkowych

stary kalendarz

Ustawodawca zdążył nas przyzwyczaić do faktu, iż wszelkie działania podejmowane w obrocie prawnym obarczone są terminami, które w razie niedochowania skutkują nieważnością czynności, bądź znacznie utrudniają ich skuteczne przeprowadzenie. Na szczęście sprawy spadkowe w znacznym stopniu wyłamują się od tej reguły.

Spadkobiercę obowiązuje w zasadzie tylko jeden termin – wyznaczający czas na przyjęcie lub odrzucenie spadku. Zgodnie z art. 1015 k.c. może on złożyć oświadczenie w tej materii w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swego powołania (którym w przypadku dziedziczenia testamentowego będzie testament, a w przypadku dziedziczenia z ustawy – wiadomość o śmierci krewnego oraz wiedza spadkobiercy o istnieniu stosunku pokrewieństwa między nim a zmarłym). Przyjąć spadek można bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste) albo z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza) – przyp. Odpowiedzialność za długi zmarłego. W przypadku, gdy spadkobierca nie dochowa sześciomiesięcznego terminu na złożenie oświadczenia woli – przyjmuje się, iż przyjął on spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Jak widać, spadkobierca przy niedochowaniu terminu z art. 1015 k.c. nie musi obawiać się utraty praw do spadku. Faktycznie, gdy nie chce on go odrzucić – nie leży na nim obowiązek podjęcia jakichkolwiek działań. Przyjęcie spadku wprost i z dobrodziejstwem inwentarza różnią się od siebie jedynie kwestią odpowiedzialności spadkobiercy, nie wpływają natomiast w żaden sposób na ograniczenie przedmiotów wchodzących w skład spadku.

Jak już wspomniałam, sprawy spadkowe obarczone są tylko jednym terminem. Pozostałe działania dokonywane przez spadkobiercę mogą mieć miejsce w każdym czasie. Tyczy się to zarówno stwierdzenia nabycia spadku w sądzie, jak i aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzanego w kancelarii notarialnej. Niezależnie od tego, kiedy nastąpiło otwarcie spadku (śmierć spadkodawcy) – prawo spadkobiercy do uzyskania tych dokumentów nie wygasa z upływem narzuconego z góry terminu. Oznacza to, że możemy wystąpić w tej sprawie do sądu lub notariusza nawet po 50 latach od otwarcia spadku! Jak widać, ustawodawca pozostawił nam w owej kwestii dużą swobodę decyzyjną, którą może ewentualnie przyspieszyć postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku wszczęte z inicjatywy osoby trzeciej, niebędącej spadkobiercą, a mającą w tym działaniu uzasadniony interes (np. wierzyciele spadkodawcy).

Podobnie jest w przypadku działu spadku, gdy do dziedziczenia uprawnionych było kilku spadkobierców. Dział może nastąpić na mocy umowy między współspadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców zgłoszone w dowolnym momencie (stosuje się tu odpowiednio ogólne przepisy o zniesieniu współwłasności w częściach ułamkowych).

Marta Bieńkiewicz

Dodaj Komentarz

Zostaw komentarz