Prawo Rodzinne Rozwód Separacja

Kiedy sąd orzeka separację, a kiedy rozwód?

Kiedy sąd orzeka separację, a kiedy rozwód
Kiedy sąd orzeka separację, a kiedy rozwód?
5 (100%) 2 votes

Polskie prawo rodzinne daje nam dwie drogi rozwiązania istniejącego sporu między małżonkami. O ile orzeczony rozwód skutkuje rozwiązaniem małżeństwa, separacja wywołuje skutki rozwiązania małżeństwa, ale nie jest ostateczna i może być zniesiona. Nieraz zdarza się, że po orzeczonej separacji małżonkowie jednak do siebie wracają. Różnice między rozwodem a separacją są znikome. Jednak istnieją pewne zasady regulujące tę kwestię. Kiedy sąd orzeka separację, a kiedy sąd orzeka rozwód?

Kiedy sąd orzeka separację?

Separacja może nam się kojarzyć z lżejszą formą rozwodu. Jest pewnym okresem próby małżonków, kiedy to mogą ocenić, czy na pewno chcą się ze sobą rozstać. Przesłanką orzeczenia separacji jest zupełny rozkład pożycia. Wskutek jego nastąpienia każdy z małżonków może żądać orzeczenia separacji. Zgodnie z wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu IV SA/Po 321/07 orzeczenie separacji oznacza, że w małżeństwie ma miejsce „rozkład pożycia tzn. ustały więzi uczuciowe, fizyczne i gospodarcze, a zatem nie można mówić o rodzinie w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej”. Warto zwrócić uwagę na to, że i w przypadku separacji, i w przypadku rozwodu przesłanką orzeczenia stosownego wyroku jest rozkład pożycia. Jednakże w przypadku rozwodu rozkład ten musi mieć cechę trwałości. W przypadku separacji ustawodawca tego nie wymaga, a więc oznacza to, że separację można orzec, jeśli rozkład pożycia nie jest trwały. W innym przypadku sąd powinien orzec rozwód.

Podobnie jak w przypadku rozwodu, orzeczenie separacji jest niedopuszczalne, jeżeli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jednak jeśli małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może orzec separację na podstawie zgodnego żądania małżonków.

Co ważne, jeżeli jeden z małżonków żąda separacji, drugi zaś żąda rozwodu i jest to uzasadnione, sąd orzeka rozwód. Separację orzeka się, jeśli orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne, a żądanie orzeczenia separacji jest zasadne.

Kwestia winy przy orzekaniu separacji

Przy orzekaniu separacji sąd orzeka także o tym, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia w małżeństwie. Podobnie, jak przy orzekaniu rozwodu, sąd na zgodne żądanie małżonków zaniecha orzekania o winie. Ponadto, wyrok orzekający separację zawiera rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym separację dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki.

Orzeczenie separacji wywołuje praktycznie takie same skutki jak orzeczenie rozwodu. Jednakże inaczej, niż w przypadku orzeczonego rozwodu, małżonkowie pozostający w separacji nie mogą zawrzeć małżeństwa z kimś innym. Kobieta nie może powrócić do panieńskiego nazwiska. Ponadto, jeśli wymagają tego względy słuszności, zobowiązani są oni do wzajemnej pomocy. Dodatkowo do obowiązku dostarczania środków utrzymania małżonkowi stosuje się przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dotyczące alimentów na rzecz rozwiedzionego małżonka. Warto jednak pamiętać, iż w przeciwieństwie do alimentów zasądzonych na rzecz rozwiedzionego małżonka, przy separacji alimenty orzekane są bezterminowo. Separacja może zostać zniesiona  w wyniku zgodnego żądania obojga małżonków.

Podsumowując, separacja zostanie orzeczona, jeśli żadne z małżonków nie żąda orzeczenia rozwodu oraz jeśli rozkład pożycia małżeńskiego nie jest trwały.

Kiedy sąd orzeka rozwód?

Aby sąd mógł orzec rozwód, między małżonkami musi dojść do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Sąd nie orzeknie jednak rozwodu, nawet przy zaistnieniu powyższych przesłanek, jeżeli na jego skutek mogłoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci. Nie orzeknie rozwodu także z innych powodów, jeśli orzeczenie takie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Kwestię tego, kto ponosi winę za rozkład pożycia małżonków rozstrzyga sąd orzekając rozwód. Może jednak tego zaniechać, jeśli zgodnie żądają tego małżonkowie. W sytuacji, gdy rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny, sąd nie orzeknie rozwodu. Wyjątkiem od tej sytuacji jest to, gdy drugi z małżonków wyrazi na rozwód zgodę, pomimo braku jego winy. Wyjątek stanowi także sytuacja, gdy brak zgody niewinnego małżonka byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.

spec. ds. prawnych Ewa Kędzierska

Dodaj Komentarz

Zostaw komentarz